DetoksO HashimotoSuplementacja

Rola selenu w zapaleniu tarczycy Hashimoto – czy warto suplementować i dlaczego

Zapalenie tarczycy Hashimoto to choroba dająca bardzo uciążliwe objawy. Ich łagodzenie jest możliwe nie tylko dzięki lekom, ale także diecie i rozsądnie prowadzonej suplementacji. Składnikiem odżywczym, który odgrywa niebagatelną rolę w leczeniu, jest selen. Na czym dokładnie polega jego działanie i jaką dawkę zalecają specjaliści? Oto garść informacji na ten temat.

Jaką rolę spełnia selen?

Selen jest mikropierwiastkiem, który pełni w organizmie rolę przeciwutleniacza. Inaczej mówiąc, chroni nasze komórki, błony komórkowe i DNA przed działaniem wolnych rodników tlenowych. Niedobory selenu w organizmie zwiększają ryzyko rozwoju chorób cywilizacyjnych, takich jak schorzenia układu krwionośnego oraz nowotwory. Poza szerokim zastosowaniem antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym, selen wspomaga pracę tarczycy. Tarczyca to jeden z organów, gdzie koncentracja tego pierwiastka jest największa.

Dlaczego selen stanowi naturalną broń w walce o zdrową tarczycę?

U większości pacjentów z Hashimoto obserwuje się podwyższone stężenie przeciwciał anty-TPO, których obecność ma wpływ na stopień uszkodzenia tkanki, a tym samym objętość tarczycy. Leczenie zapalenia tarczycy typu Hashimoto jest złożone, a wpływ na powodzenie terapii mają różne czynniki.

Możemy spotkać się z licznymi doniesieniami ze świata nauki, które podkreślają ogromną rolę selenu w diecie osób borykających się z tym schorzeniem. To właśnie jego niedobór uznaje się za jeden z czynników środowiskowych, wyzwalających chorobę.

Badania stężenia selenu w surowicy krwi wykazały jego mniejszą ilość u osób chorych na Hashimoto niż u osób zdrowych. Rola selenu w funkcjonowaniu tarczycy polega na przekształcaniu nieaktywnego hormonu T4 w biologicznie aktywny hormon T3. Proces ten nazywamy dejodynacją. Zatem skutkiem niedoboru selenu jest upośledzona konwersja T4 w T3 w tkankach, co skutkuje obniżeniem T3 w krążeniu.

Niedobór selenu może powodować również zmiany morfologiczne tkanki tarczycowej. Jako antyoksydant, pełni rolę ochronną wobec komórek tarczycy, narażonych na uszkodzenia oksydacyjne, do których dochodzi podczas produkcji hormonów.

Selen uczestniczy w budowie enzymu – peroksydazy glutationowej, chroni tarczycę przed szkodliwym działaniem m.in. nadtlenku wodoru czy też reaktywnych form tlenu. Dodatkowo należy podkreślić, że selen usprawnia funkcjonowanie systemu odpornościowego i zmniejsza aktywność zapalną.

Dotychczasowe obserwacje wykazały, że suplementacja selenem u osób cierpiących na chorobę Hashimoto zmniejszyła poziom przeciwciał anty-TPO, charakterystycznych dla tego schorzenia. Dostrzeżono też, że selen pomaga w łagodzeniu jego objawów.

Nie oznacza to jednak, że selen należy spożywać bez ograniczeń, bo jego nadmiar może być toksyczny. Objawami przyjmowania bardzo wysokich dawek są: wypadanie włosów, zwiększona drażliwość, stany zapalne skóry. W dłuższej perspektywie czasu nadmiar selenu w organizmie może także zwiększać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.

Jakie są naturalne źródła selenu?

Jednym z najbardziej znanych są orzechy brazylijskie. Ponadto selen znajduje się w otrębach, produktach zbożowych, skorupiakach, rybach morskich, jajach, mleku i przetworach mlecznych. Owoce i warzywa zawierają śladowe ilości tego pierwiastka.

Niedobór selenu występuje jednak nie tylko wówczas, gdy spożywamy za mało pokarmów, które są jego bogatym źródłem, ale również w przypadku problemów z jelitami. Uszkodzenie jelita cienkiego powoduje bowiem zaburzenia jego przyswajania.

Jaka dawka selenu jest optymalna przy zapaleniu tarczycy Hashimoto?

Spożywanie produktów zawierających selen jest jak najbardziej wskazane, jednak w ten sposób trudno jest określić, czy dostarczona dawka jest wystarczająca, a może wręcz przeciwnie – zbyt wysoka. Szczególnie dotyczy to orzechów brazylijskich, gdyż ilość zawartego w nich selenu zależy m.in. od miejsca ich wyhodowania (trudno zatem dokładnie oszacować jego spożycie).

Wielu specjalistów zaleca więc czasową suplementację selenem. Rekomendowana dawka wynosi 75-200 μg selenometioniny na dobę. Obserwacje wykazały, że taka doza jest w stanie zmniejszyć stężenie anty-TPO – przeciwciał przeciwtarczycowych, niszczących tkankę tarczycy.

Ze względu na wysokie zainteresowanie terapią z wykorzystaniem selenu, możemy się spodziewać kolejnych doniesień na ten temat. Pomimo badań wskazujących na niedobór selenu u osób z Hashimoto, najlepiej jest okresowo sprawdzać poziom jego stężenia – tym bardziej, że ma nieduże widełki dawki zalecanej.

Pamiętaj, że suplementację zawsze lepiej jest przeprowadzić pod okiem specjalisty, który zarekomenduje również w odpowiednim momencie przerwanie jej.


Ciborowska H., Rudnica A. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014, s. 161-162
Klecha B., Bukowska B. Selen w organizmie człowieka – charakterystyka pierwiastka i potencjalne zastosowanie terapeutyczne. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna. XLIX, 2016 (4): 818–829
Zakrzewska E., Zegan M., Michota-Katulska E. Zalecenia dietetyczne w niedoczynności tarczycy przy współwystępowaniu choroby Hashimoto. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna. XLVIII, 2015 (2):117–127
Wentz I. Hashimoto. Jak w 90 dni pozbyć się objawów i odzyskać zdrowie. Wydawnictwo Otwarte, Kraków 2017, s. 202
Mazokopakis E.E., Chatzipavlidou V.Hashimoto’s thyroiditis and the role of selenium. Current concepts.Hellenic Journal of Nuclear Medicine. 2007,10(1):6-8
Zagrodzki P., Kryczyk J. Znaczenie selenu w leczeniu choroby Hashimoto. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej (online), 2014, 68: 1129-1137
Jastrzębska H. Pułapki leczenia chorób tarczycy. III Ogólnopolska Konferencja Pułapki Codziennej Praktyki Lekarskiej Poznań , 23-24.10.2015. https://www.termedia.pl/f/f/65b36d07cd070b06c671552c0a443a75.pdf (data dostępu: 18.12.2017)